📰 SON DAKİKA: Doğu Afrika'da Marburg Virüsü Tehdidi Devam Ediyor

Marburg Virüsü Doğu Afrika'da Yeniden Gündemde: Ruanda ve Tanzanya'da Salgınlar

Doğu Afrika, son yıllarda yüksek ölüm oranına sahip olan ve Ebola ile aynı aileden (Filoviridae) gelen Marburg Virüsü Hastalığı (MVH) salgınlarıyla mücadele etmeye devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından izlenen bu virüs, bölgede ciddi bir halk sağlığı tehdidi oluşturuyor.

2024 ve 2025 Yılında Önemli Gelişmeler:

• Ruanda (Eylül/Ekim 2024): Ruanda'da 2024 yılının son çeyreğinde Marburg virüsü salgını doğrulanmıştır. 10 Ekim 2024 itibarıyla toplam 58 vaka bildirilmiş ve maalesef 13 ölüm gerçekleşmiştir. Salgının yayılımını kontrol altına almak amacıyla ülkenin bazı bölgelerinde aşılama kampanyaları ve karantina uygulamaları hızla devreye alınmıştır. Virüsle temaslı olduğu tespit edilen iki öğrenci ise Avrupa'da (Almanya-Hamburg) karantinaya alınmıştır.

• Tanzanya (Ocak/Mart 2025): Tanzanya'nın Kagera bölgesinde 2025 yılının başlarında şüpheli Marburg virüsü vakaları rapor edilmiş, ardından 20 Ocak 2025'te salgın ilan edilmiştir. 10 Şubat 2025 itibarıyla iki doğrulanmış ve sekiz olası vaka olmak üzere toplam 10 vakanın tamamı ölümle sonuçlanmıştır. Sağlık Bakanlığı, ulusal müdahale planını uygulamış ve DSÖ ile ortaklaşa hareket ederek salgın araştırmasını ve müdahalesini güçlendirmiştir. Tanzanya Sağlık Bakanlığı, 13 Mart 2025 tarihinde salgının sona erdiğini ilan etmiştir.

• Önceki Salgınlar: Bölgede daha önce de Marburg salgınları görülmüştür. Örneğin, Uganda'da (2017, 2012) ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (1998-2000) önemli salgınlar yaşanmıştır. 2023 yılında Ekvator Ginesi ve Tanzanya'da da salgınlar bildirilmiştir.

Marburg Virüsü Nedir ve Nasıl Bulaşır?

Marburg virüsü, yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ağrıları, ishal, kusma ve ilerleyen aşamalarda ciddi kanamalarla kendini gösteren Viral Hemorajik Ateş türü bir hastalığa neden olur.

• Ölüm Oranı: Geçmiş salgınlarda vaka ölüm oranları %24 ile %88 arasında değişmiştir.

• Bulaşma:

• Hayvandan İnsana: Virüsün doğal konakçısı Mısır meyve yarasalarıdır (Rousettus aegyptiacus). İnsanlara enfekte yarasalarla (mağaralar veya madenler gibi yerlerde) veya enfekte primatlarla temas yoluyla bulaşabilir.

• İnsandan İnsana: Enfekte kişilerin kan, meni, salya, idrar gibi vücut sıvılarıyla veya bu sıvıların bulaştığı yüzeylerle doğrudan temas yoluyla yayılır. Sağlık çalışanları, yeterli koruyucu önlemler alınmadığı takdirde yüksek risk altındadır.

Tanı ve Tedavi Durumu

Hastalığın ilk belirtileri (yüksek ateş, baş ağrısı, kas ağrısı) sıtma, tifo gibi diğer ateşli hastalıklara benzediği için erken tanı zorlaşmaktadır. Tanı için ELISA ve RT-PCR gibi laboratuvar testleri kullanılmaktadır.

• Tedavi: Marburg virüsü hastalığı için onaylanmış spesifik bir aşı veya antiviral tedavi henüz bulunmamaktadır. Tedavi, tamamen destekleyici bakımla sınırlıdır. Bu destekleyici bakım; sıvı takviyesi (rehidrasyon), oksijen desteği, kan basıncının yönetimi ve semptomların hafifletilmesi gibi uygulamaları içerir.

• Önleme: Virüsle enfekte hayvanlardan ve insanlardan uzak durmak, enfeksiyon kontrol önlemlerine titizlikle uymak ve güvenli gömme uygulamaları korunmanın ana yollarıdır.

Doğu Afrika'daki sağlık otoriteleri ve DSÖ, virüsün kontrol altına alınması için temaslı takibi, halk sağlığı kampanyaları ve sınır gözetimini içeren kapsamlı çabalarını sürdürmektedir.